Verduurzamen van monument; waar te beginnen?

Monumenteigenaren staan voor flinke uitdagingen: hoe verlaag je de energierekening en verbeter je het comfort, met respect voor de monumentale waarden? En welke rol kan glas spelen bij de verduurzaming?

Klimaatakkoord

Nederland heeft de ambitie om alle monumenten voor 2050 klimaatneutraal te maken. Deze ambities komen voort uit het Klimaatakkoord. Het doel is in 2030 49 procent minder CO₂ uitstoot ten opzichte van 1990. Voor monumenten geldt een percentage van 40 procent. Hiervoor moet de gebouwde omgeving dus flink verduurzamen.

Nederland telt bijna 63.000 monumenten die heel goed duurzaam onderhouden kunnen worden. Daarbij moet niet alleen worden gedacht aan technieken voor warmte en koude regulatie of energiebesparende LED-verlichting, maar zeker ook aan isolerend glas.

Uiteenlopende uitdagingen

Het Regionaal Energieloket noemt uiteenlopende uitdagingen waar monumenteneigenaren mee te maken kunnen krijgen als ze willen verduurzamen. Zo zorgen naden en kieren bijvoorbeeld voor veel natuurlijke infiltratie van lucht en daarmee verlies van warmte. Natuurlijke infiltratie is goed voor het afvoeren van vocht, maar voor de energiezuinigheid en comfort in huis is het dus niet gunstig.

Voor Rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten geldt daarnaast dat het hele pand beschermd is. Dus de binnenzijde en buitenzijde mogen niet zomaar worden veranderd of aangepast. Onderdelen van de woning die zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte zijn vaak beschermd.

Makkelijke eerste stap

Een makkelijke manier van het upgraden van het comfort is het vervangen van de ruiten voor exemplaren met een verbeterde isolatiewaarde. Ook daarvoor gelden doorgaans beperkingen. De oorspronkelijke kozijnen dragen enkel glas en zijn niet gemaakt voor de dikte van HR++ glas. Het moderne vlakglas draagt ook niet bij aan de karakteristieke uitstraling van het pand.

Het aanbrengen van isolerende beglazing is toegestaan mits de monumentale waarden niet worden aangetast. Extra dun isolerend dubbelglas van Monuglas® houdt rekening met de maatvoering van oorspronkelijke kozijnen en heeft de welvingen die passen bij de klassieke uitstraling.

Erfgoed en duurzaamheid

Naast de inzet van monumentenglas is het, door de inzet van oude traditionele bouwmaterialen en het belang van een bijpassend binnenklimaat, doorgaans lastig om een monument stap voor stap te verduurzamen. Het is daarom raadzaam om een integraal plan op te stellen. Let daarbij op dat wet- en regelgeving per gemeente verschilt en er dus geen algemene regels gelden. Onderzoek en overleg met monumentenzorg zijn daarom extra belangrijk.

Hulpbronnen

Gelukkig zijn er flink wat initiatieven rond de verduurzaming van monumentaal erfgoed. Begin 2019 is het vierjarige programma Erfgoed en duurzaamheid van start gegaan om de klimaatdoelstellingen te ondersteunen en samen met monumenteigenaren, overheden en monumentenorganisaties duurzame ambities te realiseren. Ook gaat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed samen met partners binnen de monumentensector op zoek naar innovatieve ideeën in ontwerp en materiaal.

Sinds vorig jaar staat www.duurzaamerfgoed.nl online, de website waar alle activiteiten gebundeld zijn die de monumentensector uitvoert in het kader van de Routekaart Verduurzaming Monumenten. Dit is een goed startpunt voor algemene oriëntatie.

De Restauratieladder van Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg biedt handvatten om monumentale waarden beter te waarborgen. En dient als leidraad bij het maken van keuzes bij ingrepen en is de basis voor model-Restauratiebestek en ERM-uitvoeringsrichtlijnen.

Hieronder nog enkele hulpbronnen:

Lees hier de tweede blog in de reeks – Verduurzamen van monument; geschiedenis van glas.
Lees hier de derde blog in de reeks – Verduurzamen van monument; de selectie van juiste glas

Wat klanten van Monuglas® vinden

Direct contact

Bart Vroegh

Bart Vroegh

Onze adviseurs staan voor u klaar!

Heeft u bijzondere vragen over glas? Bent u benieuwd naar de mogelijkheden voor uw monumentale pand? Wij helpen u graag. Vul het onderstaande formulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op:

Vul je naam in.
Voer uw telefoonnummer in.
Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en Privacybeleid en Servicevoorwaarden van Google.